haciyatmaz-ifadeis

 

 

haciyatmazlarYeni binyılda hız, değişim, belirsizlik, yüksek bireysel yaratıcılık ve sınırsız inovasyon beklentisi ile tanımlanan iş hayatı, yoluna her durumda yıkılmadan ayakta kalabilen “hacıyatmaz” liderlerle devam edecek.

Yeni binyıla merhaba diyeli 16 yıl oldu. Geride bıraktığımız kayda değer yıllar, bizleri gelecek adına hem heyecanlandıran hem de şimdiden yoran yeni bir yaşam tarzının habercisi oldu. Kişilerde vertigo etkisi yaratan hız çağının giderek artan etkisi altında yeni teknolojik gelişmeler yaşanırken, iş dünyasının liderleri bu dinamizme ayak uydurmaya çalışıyor. IBM’in 2015 yılında Türkiye’nin de dahil olduğu 70’in üzerinde ülkede, “CSuite” olarak adlandırılan tepeyönetici pozisyonlarınındaki 5,247 yönetici ile yaptığı çalışma, farklılaşan rekabet koşulları ve değişen iş modellerine ek olarak “her an ve her yerde, ne olursa olsun” işle olmayı gerektiren hiper bağlı sistemin liderleri yıprattığını gösteriyor. Tükenişe sebep olan bu duygusal yorgunluk liderlerde, stres ve sıkıntı ile olumlu anlamda baş ederek, zor durumlarda dağılmadan çabuk toparlanabilme becerisinin önemi ve gerekliliğine vurgu yapıyor. Psikolojide “hacıyatmazlık özelliği (resilience)” olarak da açıklanan bu beceri, duygusal öz yönetimi güçlü kişilerde gözlemleniyor.

Haciyatmaz Liderin Duyguları ile İmtihanı

“Duygusal Zeka” kavramını dünyaya tanıtan Daniel Goleman, “hiçbir liderin hüsran, hiddet ya da panik gibi olumsuz duyguların denetimine girmenin yükünü kaldıramayacağını” söylüyor. “Olumsuz duyguların stratejik planlama ya da pazar payındaki düşüş haberiyle ilgilenmek gibi çözüm bekleyen bir işe odaklanma yeteneğini yok ettiğini” dile getiren Goleman, bir lider için bu anlamda duygusal öz yönetimin öneminin altını çiziyor. (1)

Duygusal öz yönetim kısaca, kişinin kendi duygu durumunu zamansal ve davranışsal olarak yönetip, kendisini sürekli geliştirebilmesi olarak açıklanıyor. Bu yetkinlikleri üstün olan liderler işyerinde genellikle tepkiselliğin karşı kutbunda yer alarak hacıyatmaz olarak tanınıyorlar. Bu algı, liderlere dirençli olma ve yüksek iş taleplerine karşın stresi yönetme becerilerinden kaynaklanıyor. Kendi duygularını ustalıkla yönetebilen liderler, güçlükler karşısında dahi fırsatları ve olasılıkları görebiliyorlar.

Yeni binyılın hız, değişim, belirsizlik, yüksek bireysel yaratıcılık ve sınırsız inovasyon beklentisi ile tanımlanan iş hayatı, bu anlamda duygusal öz yönetimde ehil, yoğun stres altında doğru kararlar alabilecek ve zor durumlar karşısında yıkılmadan ayakta kalacak liderlere ihtiyaç duyuyor.

Hacıyatmazlığı Geliştiren Proaktif Duygusal Yönetim Teknikleri

Sadece liderlerin değil özünde herkesin kendinde güçlendirmesi gereken duygusal öz yönetim becerisi, kişilerin hayatta dayanıklılığı ve esnekliğini etkileyen zor durumlarla mücadele yetisine karşılık geliyor. Bu özellik, proaktif duygusal yönetim teknikleri ile geliştirilebiliyor. Gelişim çalışmalarına geçmeden önce kişinin cevapladığı strateji odaklı bazı sorular ise duygusal yönetim teknikleri açısından aydınlatıcı oluyor.

“Hacıyatmaz Lider” olma yolunda öz yönetim becerisini geliştirmek isteyenlerin kendilerine sorması gereken bilişsel, fizyolojik, çevresel ve ilişkisel temelli sorulara örnek olarak;

  • Stresli bir durum anında, farklı hissedebilmek için stresi yaratan sebepleri durup düşünüyor muyum?

  • Streslendiğimde, farklı hissedebilmek için çalışma çevremi değiştiriyor muyum?

  • Stres durumlarıyla baş edebilmek için iş yerinde danıştığım ve güvendiğim bir arkadaşım var mı?

  • Stresli bir durumu çözmeye çalışırken, olaylara birçok farklı perspektiften bakabiliyor muyum?

  • İş yerinde stresle baş edebilmek için egzersiz yapıyor muyum? soruları sıralanabilir.

Kaynaklar: Goleman, D., Boyatzis, R., McKee, A. (2004), Yeni Liderler, Varlık Yayınları “Hacıyatmaz Lider” olma yolunda geliştirilmesi gereken “Duygusal Zeka” yetkinliklerine yönelik tasarlanan “Duygusal Zeka Gelişimi Programı” ve “Geleceğin Yöneticileri” eğitimlerimizi inceleyebilirsiniz.